Πληγή

   Σηκώθηκε παραπατώντας και ψηλαφιστά έφτασε στον καθρέφτη. Σήκωσε το ιδρωμένο φανελάκι και την είδε. Την ένιωθε και ενώ κοιμόταν αλλά δεν ήθελε να διαταράξει περισσότερο τον ήδη τρικυμισμένο ύπνο του. Έμοιαζε σαν κέρμα που τα όρια του ήταν ασαφή λες και διαχέονταν στο πλάι. Το χρώμα της ήταν αιμάτινο και σε κάθε άγγιγμα πονούσε, όχι εκεί, πονούσε λες και του τσιμπούσε την καρδιά, λες και ένα αόρατο χέρι του έσφιγγε το στέρνο και δεν τον άφηνε να ανασάνει. Δεν ήθελε να δώσει σημασία και προσπαθούσε να προσποιηθεί ότι δεν συμβαίνει τίποτα. Την ένιωθε όλη μέρα και την επόμενη και την επόμενη. Ένιωθε το τσίμπημα στην καρδιά στιγμές στιγμές, αλλά δεν πείραζε, θα τον συνήθιζε τον πόνο. Όλα συνηθίζονται, αλλά ο πόνος ευκολότερα. Τα βράδια κοιταζόταν κλεφτά στον καθρέφτη (δεν μπορούσε, δεν άντεχε να την κοιτάξει προσεκτικά) και η πληγή ήταν πάντα εκεί αλλά ποτέ η ίδια, μεγάλωνε, μεγάλωνε διαρκώς και τα τσιμπήματα στην καρδιά πλήθαιναν μαζί με τα όρια της που ολοένα αύξαιναν. Τα όρια δεν μπορούσε πια να τα διακρίνει. Όρια και δέρμα και σώμα και πληγή γίνονταν σιγά σιγά ένα άρρηκτο ένα. Δεν ήθελε πια να ξέρει αλλά το ένιωθε, ναι μπορούσε πια να το νιώσει καθαρά, ότι θα τον καταπιεί κάποια στιγμή μέσα στην αιμάτινη δίνη της. Η πληγή ή πόνος που προκαλούσε; Δεν ήξερε, δεν μπορούσε να ξέρει. Και αυτός; Τι μπορούσε να κάνει γι’ αυτό; Κι όμως οι μέρες περνούσαν και η πληγή υπήρχε εκεί και ο πόνος το ίδιο, όμως περίεργο, τον άφηνε να ζει. Δεν μεγάλωνε πια, είχε μεγαλώσει τόσο που έχτιζε ένα αξεδιάλυτο σύνολο με τον ίδιο του τον εαυτό. Μάλλον αυτό σήμαινε τελικά ότι θα μάθαινε να ζει με αυτήν ότι θα γινόταν μέρος της ίδιας του της ύπαρξης. Κι αν μπορούσε να κάνει κάτι γι΄αυτό; Δεν έπρεπε να το κάνει; Να το προσπαθήσει έστω; Η πληγή μπορεί να έφευγε έτσι όπως ήρθε. Αρκεί να έπειθε τον εαυτό του ότι ποτέ δεν θα την αφήσει να τον νικήσει, αρκεί να έπειθε τον εαυτό του ότι η πληγή ήρθε για να του θυμίζει κάτι που μόνος του λησμονούσε… Και ίσως αν σκεφτόταν τον πόνο της πληγής να μπορούσε να το κάνει. Η πληγή δεν ήρθε τυχαία, δεν μπορεί να ήρθε τυχαία…

Άνθρωποι-εποχές

Τις χάσαμε τις εποχές. Πάνε. Πολυτέλεια πια να προσπαθείς να νιώσεις τις εναλλαγές τους. Όλα λες και έχουν συνθλιβεί κάτω από την τερατώδη μυλόπετρα που λέγεται κρίση. Και όχι μόνο. Νιώθω ότι ακόμη και πριν απ’ αυτό χαμένες ήταν για τους περισσότερους. Ίσως επειδή έχουν συμπιεστεί σε δυο μόνο: χειμώνας-καλοκαίρι. Τις υπόλοιπες τις απωλέσαμε κάπου στην πορεία. Θα μου πεις στην πόλη ζεις. Μπορούσες ποτέ να καταλάβεις τις εναλλαγές των εποχών; Κι όμως. Κάτι καταλάβαινα, κάτι έπιανα στον αέρα, έστω και ανεπαίσθητο. Τώρα κενό. Ώρες ώρες σκέφτομαι πως θα ήθελα να είμαι μια σύγχρονη Mary Poppins, να βάζω το βικτωριανό μου καπελάκι, να κρατώ την μυτερή μου ομπρέλα και να ίπταμαι στους ουρανούς (τους αττικούς, ας μην είναι βρετανικές έξοχες, δεν πειράζει) για να ψάχνω να βρω οτιδήποτε μπορεί να μου θυμίσει τις αλλαγές των εποχών. Να μυρίσω μια ανθισμένη αμυγδαλιά, από αυτές που φέρνουν την άνοιξη, να χαθώ σε έναν κήπο με πορτοκαλιές και μανταρινιές σαν κι αυτούς που βλέπαμε στα εικονογραφημένα σχολικά βιβλία του δημοτικού με μια γιαγιά και έναν πάππου να τον φροντίζουν μ’ ένα τσαπί στο χέρι, να φέρω στο πρόσωπο μου ένα μάτσο λουλούδια και ας μου μπει η γύρη τους στα ρουθούνια , να πατήσω το φρεσκονοτισμένο χώμα του φθινοπώρου με την πικρόστυφη μυρωδιά και το παπούτσι μου να βυθιστεί στη γη.

     Οι εποχές είναι περισσότερο μια αίσθηση που πασχίζουμε να συλλάβουμε, μια αίσθηση υπερβατικής φυγής από την συμβατότητα. Είναι η αλλαγή, η αλλαγή στην πιο γόνιμη μορφή της. Ο τρόπος που έχει εφεύρει η φύση για να αυτοαναιρείται και να αυτοαναγενναται εκ της τέφρας της κάθε φορά. Σκέφτομαι πόσο ευεργετικό πράγμα είναι η αλλαγή. Η στασιμότητα εμπεριέχει μια θλίψη όσο να πεις. Όμορφο θα ήταν και εμείς οι άνθρωποι να μπορούσαμε λέει να εφευρίσκουμε τρόπους, που δεν είχαμε φανταστεί, για να επαναπροσδιοριζόμαστε από καιρό σε καιρό, για να ντύσουμε αυτό που είμαστε με άλλα ρούχα. Άνθρωποι-εποχές. Τι επιθυμητή, τι θελκτική ευελιξία. Να μπορούμε να ανακαλύπτουμε το εγώ μας ξανά και ξανά όπως η φύση μπορεί και αλλάζει τα προσωπεία της, χωρίς να χάνει τίποτα απ την αλήθεια της.  Πόσο ενδιαφέρον θα ‘ταν, πόσο ανακουφιστικό. Κάτι παραπάνω: μαγικό…

Επιλεκτικές ευαισθησίες

   Με ενοχλεί η υποκρισία σε όλες της τις εκφάνσεις. Ακόμα περισσότερο με ενοχλεί η επιλεκτική ευαισθησία. Αυτήν την  οποία ορισμένοι, που θέλουν να αυτοπαρουσιάζονται ως τιμητές και αυτόχρημα υπερασπιστές του πολιτισμού και της κουλτούρας, προβάλλουν, για να προβληθούν στην πραγματικότητα οι ίδιοι, για να πείσουν για το υψηλό πολιτιστικό και διανοητικό τους επίπεδο και την βαθιά κοινωνική τους συνειδητοποίηση. Με λέξεις βαρύγδουπες, με εκφράσεις στομφώδεις όσο και η ψευτοευαισθησία τους, με ιερή οργή απέναντι στους καταστροφείς, όπως τους αποκαλούν, του πολιτισμού μας και απέναντι στα ιδεολογήματα του μίσους, όπως επίσης τους αρέσει να τα αποκαλούν κ.λ.π, με θέρμη σχεδόν αυτιστική, μας υποδεικνύουν την ιδανική γι' αυτούς στάση της σιωπηρής συνενοχής στα όσα συμβαίνουν γύρω μας. Όχι δεν υποστηρίζω τον αναρχισμό, ούτε καν φλέρταρα ποτέ από μακριά με τον συγκεκριμένο ιδεολογικό χώρο και όχι δεν χαίρομαι καθόλου μα καθόλου με την καταστροφή της πόλης μου, γιατί παρά τα μύρια όσα στραβά της, σε αυτό το κουτσουρεμένο και πληγωμένο αστικό τοπίο έμαθα να ζω όλα μου τα χρόνια και αυτό έμαθα να αγαπώ και να σέβομαι. Όμως δεν αντέχω αυτήν την εκ του ασφαλούς εστέτ και ψευτοκουλτουριάρικη νοοτροπία που καταπίνει καμήλους και διυλίζει κώνωπες. Και την θεωρώ ψευτοκουλτουριάρικη ακριβώς γιατί πολιτισμός σημαίνει πρωτίστως ουμανισμός, αγάπη για τον άνθρωπο και την ζωή και όχι επιλεκτική αγάπη μόνο για τα μνημεία, τα κτίρια ή ακόμη χειρότερα για την εμπορική δραστηριότητα στο κέντρο της Αθήνας, λες και αυτή πλήττεται κυρίως από αυτούς που σπάνε βιτρίνες και όχι από το γεγονός ότι πολλοί (και προσεχώς ακόμη περισσότεροι) άνθρωποι πια δεν έχουν να ξοδέψουν ούτε ένα ευρώ παραπάνω από όσα ξοδεύουν για τα απολύτως απαραίτητα. Και ναι μπορώ να αγαπώ τον πολιτισμό και τα επιτεύγματα του και μπορώ να αξιολογήσω την καταλυτική του επίδραση στην αναβάθμιση της καθημερινότητας μας, όμως ταυτόχρονα μπορώ και να μην εθελοτυφλώ, μπορώ σε μια τέτοια ιστορική συγκυρία όπως αυτή που ζούμε να κάνω μια ιεράρχηση των αξιών. Γιατί η ζωή για μένα έρχεται πρώτη και με διαφορά. Αυτή που είναι για σας αγαπητοί μου ψευτοευαισθητοποιημένοι συμπολίτες; Γιατί δεν λέτε τίποτα γι' αυτήν την ζωή και την αξιοπρέπεια που μας τσαλαπατάνε καθημερινά, γιατί σας νοιάζουν μόνο τα ντουβάρια και γιατί μας προτρέπετε εμμέσως να κάτσουμε όλοι σπίτια μας για να μην ξαναβρεθούν κάποιοι και βάλουν φωτιές στην πόλη λες και αν αφήσουμε μια ολόκληρη κοινωνία να βουτηχτεί στην εξαθλίωση υπάρχει περίπτωση η πόλη και η χώρα ολόκληρη να τις γλυτώσουν τελικά τις φωτιές. Και το χειρότερο είναι ότι στα λόγια όλων αυτών που έσπευσαν να θρηνήσουν για τα κτίρια αφορίζοντας παράλληλα τους κακούς διαδηλωτές δεν είδα ούτε μια κουβέντα συμπαράστασης και πόνου για τα όσα περνάμε σήμερα, ούτε μια τόση δα φράση αλληλεγγύης για τις χιλιάδες των ανθρώπων που βγήκαν στον δρόμο για να διεκδικήσουν όχι μια άνετη ή πολυτελή αλλά απλά και μόνο μια στοιχειωδώς αξιοπρεπή ζωή. Όλοι αυτοί λοιπόν που φαίνεται ότι ο ψευτοδιανοουμενισμός τους έχει κάνει να κωφεύουν μπροστά στην δυστυχία και την φτωχοποίηση ενός ολόκληρου λαού καλά θα κάνουν να πάψουν να μας κοιτάνε από τις γυάλινες προθήκες τους προτρέποντας μας να καθίσουμε ήσυχοι για να μην διαταράξουμε την καλά ριζωμένη αστική τους ηρεμία και να αναθεωρήσουν την έννοια του πολιτισμού μέσα τους… 

Christmas is over

  Γράφω τώρα που ο εορταστικός πυρετός (αν υπήρξε τέτοιος φέτος) ξεθύμανε, τώρα που προσπαθούμε αγάλι αγάλι να αποδεχτούμε την επιστροφή στην καθημερινότητα. H αλήθεια είναι πως δεν ήμουν ποτέ οπαδός των Χριστουγέννων και γενικά των γιορτών. Μ’ αρέσουν περισσότερο οι άλλες μέρες, οι απλές, αυτές που μπορούν να γίνουν όμορφες (ή  κι άσχημες ακόμα) απ’ το πουθενά, χωρίς να χρειάζεται να κουβαλάν έξτρα στολίδια και πρέπει. Κυρίως αυτά. Αυτά πάντοτε με ξένιζαν. Πρέπει να είσαι χαρούμενος, πρέπει να μπεις στο κλίμα, πρέπει να θέλεις να βρεθείς με τους συγγενείς, πρέπει να αγοράσεις δώρα, πρέπει, πρέπει, πρέπει. Κι αν η διάθεση σου δεν ταιριάζει με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, αν τα πρέπει σε ξεπερνάνε, τότε τι γίνεται; Απ’ την άλλη καταλαβαίνω και ασπάζομαι σε ένα βαθμό την αναγκαιότητα των γιορτών, άλλωστε η καλώς εννοούμενη κανονιστικότητα δεν είναι πάντοτε και απαραιτήτως πηγή καταπίεσης, μπορεί να σε «αναγκάσει» κάποιες φορές να κάνεις πράγματα που απέφευγες από βαρεμάρα ή αναβλητικότητα. Φέτος όμως το προσπάθησα πάρα πολύ να μπω στο κλίμα κι ας είναι μια εποχή αλλόκοτη και εν πολλοίς ζοφερή, μια εποχή που σε κάνει σχεδόν να νιώθεις τύψεις αν προσπαθείς να περάσεις καλά χωρίς να σκέφτεσαι τι γίνεται στο ένα μέτρο από την μύτη σου. Το πάλεψα με την αγνότερη των διαθέσεων γιατί η αλήθεια είναι πως ό,τι κι αν συμβαίνει, όσο κι αν δεν πρέπει να εθελοτυφλούμε ή να επαναπαυόμαστε, η ανάγκη για ζωή είναι πάντα εκεί, παρούσα και με υψωμένο το ανάστημα της, σου μπαίνει στο μάτι, δεν σε αφήνει να την παραβλέψεις. Εξακολουθούμε να έχουμε ανάγκη (ίσως και περισσότερο τώρα) τους φίλους, τις παρέες, την συντροφικότητα, τις μουσικές μας, τις μικρές χαρές από ένα βιβλίο, ένα χάδι, μια ταινία, μια μυρωδιά. Κι αυτό προσπάθησα τα φετινά Χριστούγεννα. Να θυμηθώ και να απολαύσω στιγμές μικρές αλλά αναγκαίες, απέριττα ντυμένες για να μην ξεχαστώ. Και νομίζω το κατάφερα να συνταιριάξω τα πράγματα. Να ευφρανθώ χωρίς να λησμονήσω. Αυτό ίσως είναι και το ζητούμενο πια. Άλλωστε η λήθη δεν είναι πάντα λύση..

Χωρίς βαρβάρους

    Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Φράση που χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, έχοντας εξυπηρετήσει πολλούς (και συχνά αλληλεπικαλυπτόμενους) ρόλους. Τον ρόλο της καραμέλας, της ελπίδας, της προσδοκίας, της στάχτης στα μάτια, του φτηνού «εκπολιτισμού» της ξεπερασμένης «ανατολίτικης» ελληνικής κοινωνίας, της υπεκφυγής, της μίζας, της ρεμούλας, της αρπαγής, της εξαπάτησης and so on and so forth. Και τώρα φτάσαμε στο οριακό σημείο 0, όπου η συγκεκριμένη φράση ηχεί με έναν και μοναδικό τρόπο στα αφτιά των περισσοτέρων μας: σαν κακόγουστο αστείο. Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σήμαινε την προσπάθεια ή κατ’ άλλους την αναγκαιότητα εξευρωπαϊσμού της Ελλάδας σε όλα τα επίπεδα - στο κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό  και πολιτιστικό.  Και βέβαια αυτή η προοπτική βασιζόταν στην συμμετοχή της  χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια ένωση που για πολλά χρόνια πολλοί πίστευαν ότι έχει ως στόχο την συνεργασία και την ευημερία των ευρωπαϊκών λαών. Πλάνη τεράστια για όσους την ασπάστηκαν. Οι ευρωπαϊκοί λαοί σίγουρα είχαν και έχουν ανάγκη την μεταξύ τους συνεργασία και αλληλεγγύη, όμως η Ε.Ε φτιάχτηκε ή κατέληξε τελικά να εξυπηρετεί εντελώς διαφορετικούς σκοπούς, που σχετίζονται με την υπερκερδοφορία των κεφαλαιοκρατών και την ευημερία των τραπεζών και όχι των λαών, οι οποίοι όπως είναι κάτι παραπάνω από φανερό δεν μπαίνουν καν στην εικόνα για αυτούς που κρατούν τα ηνία. Ναι, λοιπόν όλοι το καταλαβαίνουμε πια ότι «το ευρωπαϊκό όνειρο», «η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση» και όλες οι αντίστοιχες φράσεις- καραμέλες με πρώτο συνθετικό την λέξη Ευρώπη λειτουργούσαν απλά σαν αντιβίωση "δια πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν" για πολλά χρόνια. Η ίδια η Ε.Ε με κύριο φορέα της την ευρωζώνη, έχει μετατραπεί σε ένα ζόμπι που καρκινοβατεί επικίνδυνα, προσπαθώντας με νύχια και δόντια να κρατηθεί, βασιζόμενο στην καταλήστευση των έρημων Ευρωπαίων πολιτών. Ευτυχώς όμως, το παραμύθι της Ε.Ε και οι όποιες αυταπάτες τροφοδοτούσε δείχνουν να καταρρέουν σε πρακτικό και συνειδησιακό επίπεδο πανευρωπαϊκά. Βέβαια, εμείς εδώ στην χρεοκοπημένη Ελλάδα μαζί με την οικονομική  χρεοκοπία μας ακόμη φοβόμαστε μην θιγεί και το επί δεκαετίες όνειρο της ευρωπαϊκής  μας ολοκλήρωσης. Όνειρο βέβαια εξ αρχής ψευδεπίγραφο, καθώς οι κρατούντες μας επί χρόνια επιδίωκαν να το καπηλευτούν και μόνο, για να αποκομίσουν υλικά και πολιτικά οφέλη, εφαρμόζοντας με θαυμαστό τρόπο τις τακτικές του λαϊκού ήρωα Χατζηαβάτη, του υποταγμένου και μικροαπατεώνα ανθρώπου, που γλύφει και χαϊδεύει όσους έχουν περισσότερη εξουσία απ΄αυτόν προσπαθώντας ταυτόχρονα να εξαπατήσει και να εκμεταλλευτεί όσους έχουν λιγότερη (βλέπε ελληνικός λαός). Τα όνειρα κατέρρευσαν λοιπόν (άλλοι θα έλεγαν ότι απλώς εκδικούνται) και πλέον θα πρέπει να βρούμε τρόπους και λύσεις μόνοι μας για να πορευτούμε χωρίς ψεύτικα δεκανίκια. Πράγμα σίγουρα δύσκολο εκ πρώτης. Άλλωστε ο ποιητής το έχει θέσει εύστοχα το ζήτημα εδώ και χρόνια «και τώρα τι θα γενούμε χωρίς βαρβάρους. Οι άνθρωποι αυτοί ήταν μια κάποια λύσις». Όπως και να ‘χει όμως, οι δικές σου λύσεις θα είναι πάντα καλύτερες από αυτές που σου επιβάλλονται.

Aπολογισμός

  Λέξη παράξενη. Ίσως και κλισέ. Κρύβει μέσα της σκέψεις, έγνοιες, λογισμούς. Λέγεται και ακούγεται πολύ κάτι εποχές όπως τον Γενάρη με την έναρξη της νέας χρονιάς ή όπως αυτή εδώ. Σεπτέμβρης. Για πολλούς ο μήνας που σηματοδοτεί το νοερό ξεκίνημα του χρόνου. Και για μένα. Προσπαθείς να βάλεις σε τάξη σκέψεις, στόχους, επιδιώξεις, προβληματισμούς που θα σε κυνηγάνε για καιρό. Κι είναι και το καλοκαίρι που ακόμα σε καταδιώκει. Το καλοκαίρι των διακοπών των 10 ημερών για τους περισσότερους, που έχει προλάβει όμως να σταλάξει μέσα σου εικόνες, μυρωδιές, αισθήσεις, παραστάσεις, στιγμές, που νιώθεις ότι πολλές φορές ακόμη κι ολόκληρος χειμώνας δεν τα έχει καταφέρει. Κι ύστερα; Τι μένει απ’ όλα αυτά; Πώς όλα τα βιώματα των λίγων ημερών χωράνε σε μπουκαλάκι σαν αυτό του παραμυθιού να το τρίβεις και να έρχονται μπροστά σου, σαν παρακαταθήκη ραστώνης και ανεμελιάς σε ώρες δύσκολες χειμερινές; Δεν έχω απάντηση σ’ αυτό. Ο καθένας βρίσκει τρόπο μόνος του. Κι ύστερα μπορεί και να μην το 'χεις κρατήσει καν το μπουκαλάκι, μπορεί και να σπάσε στον γυρισμό. Και μέσα σ’ όλα αυτά να έχεις να κάνεις και τον απολογισμό, όχι μόνο του καλοκαιριού (αυτός θα ήταν εύκολος) αλλά της χρονιάς που έφυγε και να πρέπει να θέσεις στόχους (παλιούς ή νέους δεν έχει σημασία), να χαράξεις διαδρομές και να βρεις νέα νοήματα. Δύσκολος ο απολογισμός. Όχι τόσο γι΄αυτό που φεύγει όσο γι΄αυτό που έρχεται. Έστω. Τουλάχιστον ας εναποθέτουμε ελπίδες στην σκοτεινή γοητεία του αγνώστου…

Θερινός κινηματογράφος

   Μυρωδιά από γιασεμί, η βουκαμβίλια να περικυκλώνει την οθόνη και εμείς χαλαροί και ανακουφισμένοι από την καλοκαιριάτικη κάψα της ημέρας να απολαμβάνουμε την βραδινή δροσιά κρατώντας παγωμένες πορτοκαλάδες και γρανίτες και φορώντας την πιο αγνή σινεφιλική μας διάθεση. Άλλωστε ο θερινός κινηματογράφος στις παλιές αθηναϊκές καλοκαιρινές αίθουσες, όπως το Θησείον, τον Ζέφυρο, το Βοξ ή τη Ριβιέρα είναι συνυφασμένος με τις επανεκδόσεις παλιών κλασικών ταινιών πασίγνωστων ή και λιγότερο γνωστών. Φαίνεται πως για κάποιον λόγο το καλοκαίρι προσφέρεται για επανεκδόσεις πολύ περισσότερο από τον χειμώνα ίσως γιατί κουβαλάει μαζί του και ένα ακαθόριστο συναίσθημα νοσταλγίας πολύ ταιριαστό με τις παλιές ταινίες. Γιατί μην το αρνηθείτε. Όλοι έχουμε «νοσταλγήσει» νοερά την παλιά Αθήνα, πίσω σε μια ρομαντική εποχή αθωότητας, που μπορεί να μην έχουμε ζήσει, όμως ζωντανεύει στο μυαλό μας μέσα από τις διηγήσεις των παλιότερων και τις ασπρόμαυρες ταινίες. Έστω κι αν αυτή η εποχή δεν υπήρξε ποτέ πραγματικά και έστω κι αν αντιπροσωπεύει περισσότερο μια μάλλον εξιδανικευμένη εικόνα του παρελθόντος, ο θερινός κινηματογράφος έχει κάτι από το άρωμα αυτής της παλιάς Αθήνας και αυτός είναι ένας από τους λόγους που τον αγαπάμε τόσο.  Έτσι, λοιπόν, και φέτος το καλοκαίρι, εμείς οι αθεράπευτα ρετρό Αθηναίοι θα πάρουμε από το χέρι τους αγαπημένους μας, θα αγοράσουμε παγωμένες γρανίτες και θα αφεθούμε στην νοσταλγική γοητεία των πιο ονειρικών σινεφιλικών ταξιδιών. Καλές προβολές..